Atık >> Atıkların Sınıflandırılması >> Ömrünü Tamamlamış Lastikler(ÖTL)

Ömrünü Tamamlamış Lastikler

Lastiklerin diş derinliği yönetmeliklerde belirtilen sınır değerlere indiği zaman örneğin binek araç lastikleri için 1.6 mm gibi,  araç altında kullanımı tehlikeli hale gelmektedir. Yönetmelikler de bu tür lastiklerin trafiğe çıkmasına ve kullanılmasına izin vermemektedir. Ancak, otobüs, kamyon, tır gibi araçların lastikleri söküldükten sonra, aşınma durumu yetkililer tarafından onay verildikten sonra, yani yasal sınırları sağlaması durumunda lastiklere kaplama işlemi yapılarak tekrar kullanılabilmektedir. Yönetmeliklerde belirtilen sınır diş derinliklerinin altına düşmüş, yeniden kullanıma uygun olmayan ve kaplama işlemlerine uygun olmayan atık haline gelmiş lastiklere genel olarak ömrünü tamamlamış lastikler(ÖTL) denmektedir. Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü yönetmeliğinde ise ÖTL, faydalı ömrünü tamamladığı belirlenerek araçtan sökülen orijinal veya kaplanmış, bir daha araç üzerinde lastik olarak kullanılamayacak durumda olan ve üretim esnasında ortaya çıkan ıskarta lastikler olarak tanımlanmaktadır.

Günümüzde katı atıkların geri kazanımında ve geri dönüşümünde dünya genelinde en verimli sonuçlar elde edilen maddeler atık lastikler yani ömrünü tamamlamış lastiklerdir. Yapılan araştırmalara göre dünyada ömrünü tamamlamış lastiklerin  %84'ü, Avrupa’da ise %95’i çeşitli işlemler ve yöntemlerle geri dönüştürülmekte veya geri kazanılmaktadır.  Türkiye genelinde ise bu oranın yaklaşık %17 olduğu tahmin edilmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın paylaştığı verilere göre 5 yıl içerisinde ülkemizde yaklaşık 340000 ton ömrünü tamamlamış lastik toplanmıştır. Toplanan bu atık lastiklerin 200000 tonu geri kazanım tesislerinde malzeme geri kazanımı olarak geriye kalanı ise enerji elde edilmesinde kullanılmıştır. Ömrünü tamamlamış lastiklerin piroliz ile geri kazanılması sonucunda oluşan maddelerin kullanım alanları aşağıda belirtilmiştir.

-Yanıcı Gaz: Ömrünü tamamlamış lastiklerin geri kazanılması sonucu oluşan yaklaşık %10 oranında yanıcı gaz ısıl değer olarak doğal gazdan daha kaliteli bir gazdır. Belirlenen yöntemler ve teknolojilerle saklanabilmesi halinde doğal gaz ve LPG yerine kullanılarak enerji elde edilebilmektedir.

- Hurda Çelik Tel: Atık lastiklerin türlerine ve kalitesi bağlı olarak ağırlıklarının yaklaşık %30’u oranında çelik tel içermektedir. Geri kazanım işlemi sırasında bu tel kısım atık lastiklerden ayrılarak hurdacılara veya çelik endüstrisine satılabilmektedir.

- Karbon Siyahı: Geri kazanım işlemi sırasında yaklaşık %20 oranında karbon siyahı maddesi oluşmaktadır. Oluşan bu madde piyasadaki karbon siyahına oranla çok daha ekonomik olduğundan lastik, elektrik kablosu, bant, plastik hortum, kauçuk paspas, siyah alışveriş poşeti, araba yedek parçaları, ısı yalıtım malzemeleri, kauçuk malzemelerde boya maddesi, evlerde kullanılan taban malzemesi, plastik gibi ürünlerinde üretiminde rahatlıkla kullanılabilmektedir.

Pirolitik Yağlar: Geri kazanım esnasında yaklaşık %30 oranında oluşan bu yağlar kullanımından önce hiçbir işleme gerek kalmadan, sanayi tesislerinde yakıt olarak veya elektrik üretimi amacıyla kullanılabilmektedir.




Etiketler :