Atık >> Atıkların Sınıflandırılması >> İnşaat(Hafriyat) Atıkları

Hafriyat Atıkları

Hafriyat Atıklarıİnşaat(Hafriyat) Atıkları

Her geçen gün artan insan popülasyonu, günden güne yaşam standartları ve sosyoekonomik yapı gerek atıkların kapladığı yeri gerekse de atığın içeriğini(ihtiva ettiği maddeleri) çeşitlendirerek kontrol ve yönetimini zorlaştırmaktadır. 2000’li yıllardan sonra özellikle katı atıkların kontrol edilebilmesi ve yönetimi, günümüz toplumların en önemli sorunlarından birisi haline gelmiştir. Şehirlerde oluşan katı atıkların yaklaşık % 13 ile % 30 arasındaki kısmını oluşturan inşaat ve hafriyat atıkları, kontrol altına alınmadığı ve uygun atık yönetim sistemleri uygulanmadığı takdirde çevresel açıdan önemli tehlikeler doğurmaktadır. İnşaat ve hafriyat atıkları, ev, köprü, altgeçit, ulaşım hattı inşaatları, yol ve benzeri yapıların tamiratı, restorasyonu, yıkımı ve afetler sonucu oluşan atıklardır. Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’ne göre ise hafriyat atıkları 4 ana başlıkta açıklanmıştır. Bunlar;

  • Asfalt Atığı: Yol, havaalanı pisti ve benzeri yapıların tamiratı, tadilatı, yenilenmesi ve yıkımı sırasında ortaya çıkan ve bünyesinde asfalt, zift, doğal polimer ve benzeri malzeme bulunan atıklar,
  • Hafriyat Toprağı: İnşaat öncesinde arazinin hazırlanması aşamasında yapılan kazı ve benzeri faaliyetler sonucunda oluşan toprak,
  • İnşaat Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların yapımı esnasında ortaya çıkan atıklar,
  • Yıkıntı Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların tamiratı, tadilatı, yenilenmesi, yıkımı veya doğal bir afet sonucunda ortaya çıkan atıklar olarak belirtilmiştir.

Bu hafriyat ve inşaat atıkları, uygulanan inşaat sistemine ve kullanılan malzemelerin türüne, kalitesine bağlı olarak değişmekle birlikte tipik olarak beton, sıva, tuğla, kiremit, briket, ahşap içerikli malzemeler, cam, metal parçaları, alçı kartonpiyer, plastik ve türevleri, elektrik hatlarının kabloları ve korumaları, plastik veya beton borular ve asfalt gibi malzemeleri içermektedir. İnşaat ve yıkıntı atıklarının bölgesel profiline bakıldığında da atık içeriğinin ve yapısının değişim gösterdiği görülmektedir.

Türkiye’de her yıl 125 milyon ton inşaat kazı çalışmaları sonucu oluşan toprak geri kazanım çalışmaları kapsamında değerlendirilmektedir.  Mevcut durumda inşaat ve hafriyat atıkları miktarının 4 ile 5 milyon ton/yıl civarında olduğu hesaplanmaktadır. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un yürürlüğe sokulmasıyla sayıları her geçen gün artan kentsel dönüşüm uygulamaları ile birlikte inşaat ve yıkıntı atıkları miktarının ilk 3 yıllık hedefinin %40’ı referans alınarak oluşacak miktarın 10 milyon ton/yıl ve geri kazanılabilecek hafriyat atığı miktarının 6 milyon ton/yıl civarında olacağı düşünülmektedir. İnşaat ve hafriyat atıklarının önemli bir kısmı geri dönüştürülebilir veya geri kazanılabilir özelliktedir. Geri kazanılan inşaat ve hafriyat atıkları, aynı veya farklı sektörlerde tekrar tekrar kullanılarak ekonomiye ve çevre sağlığına katkıda bulunmaktadır. Geri kazanılarak veya geri dönüştürülerek tekrar kullanılabilen atıklar ve kullanıldığı alanlar aşağıda belirtilmiştir.

  • Asfalt Malzemesi: Kırılmış asfalt parçaları, yeni asfalt döşeme malzemesi için kaynak olarak kullanılabilmektedir.
  • Beton: Geri kazanım sonucu oluşan beton parçaları dolgu malzemesi olarak, demirle kuvvetlendirilmiş betonarme ürünlerdeki demiri ayrıştırıldıktan ve beton küçük parçalara ayrıştırıldıktan sonra şantiyelerde alt yapı malzemesi olarak tekrar tekrar kullanılabilir. Kırılmış betonlar halka açık alanlarda, yürüyüş yollarında, kaldırım ve çevre düzenlemelerinde, drenaj çalışmalarında, çevre ve peyzaj düzenlemesinde ve kanalizasyon boruları döşenmesi sırasında dolgu malzemesi olarak kullanılabilmektedir.
  • Alçı: İçeriğinde bulunan kağıt alındıktan sonra yeni alçı taşı yapımında kullanılabilmektedir.
  • Briket: Geri kazanılmış briketler spor alanlarında, park ve bahçelerde, yürüyüş yolu malzemesi olarak değerlendirilebilmektedir.

 




Etiketler :