Atık Camların Geri Dönüşüm ve Geri Kazanım Süreci

Günümüzde birçok farklı özelliği olan cam, plastik ürünler gibi şeklinin ve biçiminin bozulmaması, koku ve kullanıcıyı rahatsız edici tat vermemesi, kimayasal ürünlere karşı direnç göstermesi nedeniyle piyasaya sürülen birçok ürününambalajlanmasında ve saklanmasında kullanılmaktadır. Cam üretimi esnasında kullanılan maddeler doğal kaynaklarımızın tüketimine ve üretim sonucunda çevreye ciddi zararlar vermektedir. Geri kazanım ve geri dönüşüm ile bu olumsuz etkiler en aza indirilmektedir. Yaklaşık 3500 senedir cam, içecek ve saklama kaplarının yapımında, kimyasal ürünlerin şişelenmesinde, parfüm ve kozmetik şişelerinde kullanılmaktadır.

Camın Üretim Süreci Nasıl İşler?

Yeryüzünde bulunan silika, soda külü, kireç, feldspat ve ilgili iz elementlerden üretilir. Camın üretilmesi konusunda kullanılan bu hammaddelerin en önemlisi silika maddesidir. Geriye kalan diğer maddeler kimyasal yollarla üretilebilmekte ya da doğadanbulunabilmektedir. Camın üretilmesinde kullanılan bu maddeler karıştırılır ve sanayi tipi derin ve büyük ocaklarda çok yüksek derecelerde eritilir. Cam eritildikten sonra daha düşük derecelere getirilerek soğutulur ve oluşturulmak istenen camın özelliklerine göre üfleme, baskı veya çizim yolu ile şekil verilir. Camın üretimi için yüksek derecelerde enerji gerekir ve bu enerji ısı ile sağlanır. Cam sanayicilerinin ve işletmelin tükettikleri enerjiyi en aza indirmek için uyguladıkları yöntemlerden biri kullanılmış camların geri kazanılmasıdır. Parçalanmış cam maddeler, üretim sürecine giren diğer maddeler ile birlikte yüksek ısılarda eritilerek geri kazanılabilmektedir. Basit bir mantıkla üretim esnasında ne kadar fazla atık cam ilave edilirse kullanılacak ısı enerjisi de o kadar düşük olmaktadır. Bu durum geri kazanılan camın diğer hammaddelerden daha düşük ısılarda erimesinden kaynaklanmaktadır. Yapılan araştırmalara göre atık camın kullanılması ile yaklaşık %25 oranında ısı enerjisinden tasarruf sağladığı belirlenmiştir.

Atık Camların Geri Kazanımı Ülkemizde Ne Durumda?

Cam, doğal kaynakların(silika, soda külü, kireç, feldspat ve ilgili iz elementler) yüksek derecelerde eritilmesi sonucu üretilir. Bu da doğal kaynaklarımızın azalmasına, işleme esnasında kullanılan enerji ile petrol kaynaklarımızın azalmasına, üretim sonucu oluşturulan kirlilik ile de çevre ve sağlık sorunlarının oluşmasına neden olmaktadır. Doğal kaynakların bilinçsizce tüketildiği ve çevre sorunlarının önemli boyutlara ulaştığı bir çağda, plastik, ambalaj, atıklarının geri kazanımında olduğu gibi atık camların geri kazanımı da ülkemiz için önem teşkil etmektedir.

Ülkemizde atık sahalarında bulunan çöplerin içindeki geri dönüştürülebilir veya geri kazanılabilir çöp oranı yaklaşık %15 dir. Türkiye’de cam geri kazanımı yaklaşık %40 dır ve yılda yaklaşık olarak 6500  bin ton atık cam geri kazanım tesislerinde işlenerek geri kazanıma sokulmakta, ülke ekonomisine katkı sağlanmaktadır.

Camların Geri Kazanımının Bize Ve Ülkemize Ne Faydası Var?

Atık plastikler ve kağıt-karton atıklarının geri dönüşümü belli işlemlerden sonra tekrardan yapılamamasına karşın atık camlar sonsuz kez yeniden kullanılabilmektedir. Geri kazanıma uğramış atık camların kalitesi ile birincil hammaddeden üretilmiş camlar arasında hiçbir fark bulunmamaktadır. Cam üretim proseslerinde yüksek ısılar kullanıldığı için enerji tüketimi ve üretim esnasında bacalardan salınan gazlar ile çevre kirliliği yaratılmaktadır. Ancak atık camlar kullanılarak saydığımız çevreye verilen bu zararlar azaltılabilmektedir. Atık camların geri dönüşümü ve geri kazanımı sayesinde; üretim esnasında enerjide yaklaşık %25, baca gazlarında %20, atık oranlarında %80, üretim esnasında yaklaşık su tüketiminde yaklaşık %50 oranında azalma sağlanmaktadır. Cam sektörünün yaptığı araştırmalara göre 1 ton atık camın geri kazanımı ile yaklaşık 40 litre yakıt tasarrufu sağlanmaktadır.

Atık Camların Geri Kazanımında Kaliteyi Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Geri kazanıma girecek olan atık camda genel olarak 3 etkene dikkat edilmektedir. Bunlar camın çeşidi, atık camın rengi ve atık camın ihtiva ettiği yabancı maddelerdir.

-Atık camın çeşidi

Kaliteli cam üretebilmek için geri kazanım işlemine girecek olan atık camların farklı çeşitlerde olmaması gerekmektedir. Bu camların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin birbirine yakın olması anlamına gelmektedir. Farklı amaçlarla kullanılmış atık camların eritilmesi sonucu kalitesinde düşme gözlenmektedir. Genel olarak kurşun cam, düz cam,  kristal cam, ateşe dayanıklı cam, laboratuvar camları, flerosanlar, ampuller aynı kategoride değerlendirilmemelidir.

-Atık camın rengi

Geri kazanıma girecek camın rengi prosesin verimliliğini etkileyen en önemli faktördür. Atık camlardan beyaz ve kahverengi cam üretimi, yine sadece beyaz veya kahverengi cam kullanılarak yapılabilmektedir. Farklı renkte atık camlardan ise yalnızca yeşil renkli cam yapılabilmektedir.  Ayrıca renklerine göre ayrıştırılmış camlar, geri dönüşüm ve geri kazanım tesislerine daha kolay kabul edilmektedir. Ayrıca Türkiye’deki tesislerin genelinde atık camların üzerinde bulunan kirliliklere belli oranlarda tolerans gösterilmektedir. Bu değerler aşağıda verilmiştir;

Beyaz cam: %95 beyaz, %05 kahverengi, %01 yeşil ve %05 diğer renkler.

Kahverengi cam: %90 kahverengi, %05 beyaz, %010 yeşil ve %05 diğer renkler.

Yeşil cam: %80 yeşil, %015 kahverengi, %010 beyaz ve diğer renkler.

-Atık camlar içindeki yabancı maddeler

Atık camların geri dönüşümünde ve geri kazanımda atıkların içinde bulunan yabancı maddeler prosesi etkilemekte ve işlem sonucu kalitesiz cam ürünü oluşturmaktadır. Bu maddelerin proses başlamadan önce ayıklanması gerekmektedir.

Atık camlar yukarda beliritlen bilgiler ışığında sayısız kez geri dönüştürülebilir ve her defasında ülke ekonomisine katkı oluşturmaktadır.. Sizde bu konuda duyarlı olup geri dönüşüme destek vererek enerjimizi, doğal kaynaklarımızı, çevre sağlığımızı ve paramızı kaybetmememizi sağlayabilirsiniz.

 




0 Yorum :